Het grootste deel van de Algemene Ledenvergadering van dinsdag 15 februari stond in het teken van de meningsvorming over de toekomst van het Spuiplein als Cultuurforum.

Voor het begin van die discussie deed Frank Poppe van de commissie partijdemocratie verslag van het PvdA-congres van 29 januari. Zie ook het verslag op deze site. Tweede Kamerlid Pierre Heijnen riep de leden op om mee te doen met de campagne ‘Het moet eerlijker’ voor de Provinciale Statenverkiezingen. ‘Ga posters ophangen, flyeren en canvassen. Meld je aan voor het campagnevoeren.’

Marjet van Zuijlen leidde de discussie over de toekomst van het Spuiplein. Wethouder Marnix Norder vertelde dat het college van B en W sinds 2008 nadenkt over een nieuw theatergebouw en een nieuwe inrichting van het Spuiplein en de directe omgeving. Het oorspronkelijke plan gaat uit van faciliteiten voor het Nederlands Danstheater, het Residentie Orkest, de Gastprogrammering en het Koninklijk Conservatorium in één groot gebouw. Gestreefd wordt naar een brede programmering, waardoor er de hele dag activiteiten zijn. Door een nieuw college in 2010, aangekondigde bezuinigingen en politieke verdeeldheid is er een nieuwe situatie ontstaan. Er moet nu uit drie opties worden gekozen:

1. Versoberd basisplan (189 miljoen euro (48 miljoen minder dan oorspronkelijk))
2. Renovatie huidige theaters (161 miljoen)
3. Nulscenario: schilderen, oplappen, etc. (10 miljoen)

De laatste twee opties kunnen de huidige neerwaartse trend van de cultuurbeleving niet keren. Bovendien is renovatie nauwelijks goedkoper. De huidige gebouwen voldoen niet aan de moderne eisen. Ze zijn architectonisch niet uitnodigend. Het college wil zich daarom tot medio 2012 concentreren op optie 1.

Dat basisplan gaat uit van het unieke concept van kunstvormen die niet afhankelijk zijn van taal, wat uitstekend aansluit bij het internationale karakter van Den Haag. Het college gaat ervan uit dat er een kruisbestuiving plaatsvindt tussen de verschillende disciplines en jong talent gecombineerd met de aanwezigheid van internationaal gerespecteerde instituten.

Inmiddels is via de commissie Tjeenk Willink een architectenbureau geselecteerd (Neutelings Riedijk) die een schetsontwerp van een flexibel gebouw heeft gemaakt waarin ruimte is voor vele podia, zoals de mogelijkheid van een grote popzaal. Dit ontwerp kan nog veranderen. Het college moet ook binnen anderhalf jaar financiering voor elkaar krijgen. Daarbij is het noodzakelijk dat het Rijk de kosten van het nieuwe conservatorium op zich neemt.

Oud-wethouder Gerard van Otterloo waarschuwde de vergadering voor al te groot optimisme over de financiële haalbaarheid. De huidige theaters hebben een zeer matige bezettingsgraad. Het is de vraag of het publiek niet definitief zal afhaken.

Frits van Erpers Roijaards van de werkgroep stad hield een pleidooi voor het behoud van wat rest van het oude Den Haag en te stoppen met het bouwen van een grote kolos die niets toevoegt aan de stad. Hij heeft een toekomstig Spuiplein voor ogen met ‘levendige wanden’, zoals bijvoorbeeld het Leidseplein in Amsterdam. En hij wil liever investeren in goede programmering van cultuur dan het stapelen van stenen.

Tijdens de discussie komt een goede inspraak voor de plannen ter sprake en ook om er de directe omgeving bij te betrekken, zoals de inrichting van het Rabbijn Maarsenplein en de daarnaast gelegen parkeergarage.

Vertegenwoordigers van de werkgroep cultuur, Sacha Rothenberger en Jan de Oude, vinden dat er te veel ambitie is om de plannen waar te maken. Het Cultuurforum zal cultureel en economisch een impuls geven en Den Haag daarmee aantrekkelijker maken als vestigingsplaats. De geboden cultuur moet een kruisbestuiving zijn van verschillende disciplines, laagdrempelig, gericht op een grote verscheidenheid van doelgroepen en goed voor het bevorderen van cultuureducatie. Het Cultuurforum moet een uitnodigende uitstraling hebben; dat gaat niet samen met beton en hoogbouw, wel met groenvoorziening en gebouwen op menselijke schaal.

Raadslid Jos de Jong zegt dat de fractie achter de ambities van het college staat. Daarbij zijn vijf aandachtspunten:
1. Voor het financieren van de 3,8 miljoen euro structureel per jaar moet het college nu enkel zijn ambitie uitspreken.
2. Er moet iets met het Spuiplein gebeuren. Initiatieven en ideeën moeten worden ontwikkeld. Iedereen is daarbij welkom.
3. Het gebouw moet integratie tussen de verschillende disciplines bevorderen.
4. Goed bestuderen hoe de bezoekersaantallen kunnen groeien en controleren of het klopt met gegeven projecties van vergelijkbare projecten. Diversiteit is heel belangrijk. Het Cultuurforum moet een ontmoetingsplaats worden van alle Hagenaars.
5. Risicomanagement: Goed oppassen voor kostenoverschrijding van dit grote project.

Ter afsluiting geeft afdelingsvoorzitter Martijn Balster namens de afdeling een motie mee aan de fractie. De afdeling staat achter het principebesluit voor volledige nieuwbouw met de vier instellingen in één gebouw. Zorgvuldigheid is geboden door de bezuinigingen. Ook moet niet worden vergeten, zoals in het verkiezingsprogramma staat, dat het nieuwe culturele hart niet ten koste mag gaan van cultuur in de wijken en cultuureducatie.

Rob van Doeselaar