Op 8 januari jongstleden was tijdens de (landelijke) Politieke Ledenraad bijna de voltallige Tweede Kamerfractie in Utrecht aanwezig om te luisteren en te discussiëren met leden uit het hele land. De afdeling Den Haag was met vier leden goed vertegenwoordigd. Er is in de PvdA op het moment een sterke roep om eensgezinde en scherpe oppositie tegen het kabinet. In een openhartige sfeer werden er felle discussies gevoerd over een tiental thema’s, onder meer armoedebestrijding, onderwijs, natuur en veiligheid. Dé centrale vraag die boven de dag hing: hoe kan het dat de PvdA in de oppositie nog weinig zichtbaar is? Hoe kan het dat de onvrede over afbraak van het sociale Nederland tot dusver door de PvdA niet wordt verzilverd?

Arbeidsmarkt en sociale zekerheid
Werk gaat hét thema van de komende jaren worden. De economie trekt aan, maar met de opkomst van slecht beschermd flexwerk kunnen steeds minder mensen rekenen op de zekerheid van een vaste baan. Het rechtse kabinet voert een desastreus arbeidsmarktbeleid met bezuiniging op loonkostensubsidies, bijscholing voor laaggeschoolden en op de combinatie van arbeid en zorg.

Tijdens de discussie bleek dat er enorme bezorgdheid bij mensen met een arbeidshandicap leeft over het inperken van de Wajong en het korten op begeleiding van arbeidsgehandicapten. Het moge duidelijk zijn dat we van dit kabinet ook weinig kunnen verwachten op gebied van het tegengaan van discriminatie op de arbeidsmarkt. Veel hoogopgeleide Marokkaanse en Turkse jongeren hebben de grootste moeite om een baan te vinden die past bij hun opleidingsniveau. Mariëtte Hamer en Roos Vermeij werken aan een alternatief arbeidsmarktplan dat als uitgangspunt heeft dat zoveel mogelijk mensen een passende baan moeten krijgen. De Haagse afvaardiging vroeg aandacht voor het feit dat het echter niet alleen specifieke groepen mensen zijn die de pineut zijn van onze rechtse regering. In Den Haag leeft inmiddels dertig procent van de gezinnen van het minimumloon.

Natuur
Het nieuwe kabinet maakt rücksichtslos een einde aan een groot deel van het zorgvuldig uitgevoerde beleid ten aanzien van natuur en landschap. Het beleid Economische Hoofdstructuur (EHS) wordt afgeschaft en het Groene Hart dreigt te worden volgebouwd. Job Cohen wil met zijn initiatief voor een nieuwe natuurwet, de wet BasisNatuur, de natuur minder afhankelijk maken van de wispelturigheden van politici en aan de EHS een sterke basis geven.

In de discussie werd aandacht gevraagd voor de positie van de boeren. Zij vormen vanouds een belangrijke, voor de economie zeer belangrijke groep. Er moet goed naar hen worden geluisterd, want over het algemeen hebben zij goed begrip voor argumenten die de bescherming van plant en dier betreffen. Hun kijk op het boerenbedrijf en de natuur verandert langzamerhand, ook door de economische problemen waarmee zij te kampen hebben.

Linkse/progressieve samenwerking
Het werd wederom duidelijk dat het onderwerp van samenwerking de gemoederen in de partij behoorlijk bezighoudt. Een goede communicatie met leden en een transparant beslissingsproces zijn essentiële voorwaarden om een eventuele samenwerking succesvol te maken. In de discussie hierover kwam naar voren dat als er wordt aangestuurd op een verdergaande linkse/progressieve samenwerking eerst het doel hiervan helder dient te worden. De noodzaak voor samenwerking ligt onder meer in de noodzaak om ook jonge kiezers te blijven trekken. Betekent dit dat dan dat de PvdA op dit ogenblik jongeren, onder wie jongeren uit de middengroepen,te weinig te bieden heeft.

Concluderend
Het is enorm inspirerend om op zo’n open wijze van gedachte te kunnen wisselen met de landelijke fractie. Het is iedereen die zich voor politiek interesseert aan te raden om eens een Politieke Ledenraad te bezoeken. Bijzonder dat dit binnen de PvdA zo gemakkelijk kan.

De PvdA snakt naar scherpe oppositie. Ondanks eensgezindheid hierover is de PvdA nog te weinig zichtbaar in het maatschappelijk debat. Hoe ziet het ‘andere en betere Nederland’ eruit? De cruciale thema’s dienen zich gemakkelijk aan. Een baan met fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden is het beste middel tegen armoede. Op de arbeidsmarkt moet iedereen kunnen meedoen, ook als je een arbeidhandicap hebt of als je opa en oma niet in Nederland zijn geboren. De schaarse open ruimte die we hebben in ons land moet worden beschermd tegen nutteloze projectontwikkeling. Aan de fractie de schone taak om deze boodschap met overtuiging en zelfvertrouwen aan de man te brengen.

Jan Lautenbach, Jan den Oude, Timo Corporaal en Albert-Jan Pomper