Vooral in Den Haag Zuidwest, maar ook in bijvoorbeeld Laak en Transvaal, wordt hard gewerkt aan het opknappen van de wijken. Er wordt gesloopt, gerenoveerd en nieuw gebouwd. De soms nogal verloederde wijken worden er beter van. Toch heeft dat beleid ook een keerzijde. Het aantal goedkope woningen neemt daardoor af. Er worden zo’n 900 sociale huurwoningen per jaar gesloopt en er komen zo’n 200 à 300 voor in de plaats die mooier zijn, maar ook duurder. De groep laagbetaalden in Den Haag wordt ondertussen niet kleiner, maar groeit. Gevolg is dat steeds meer laagbetaalden gedwongen worden naar een duurdere woning te verhuizen. Door de recessie zal deze groep in de komende tijd met enkele duizenden toenemen.

Dit beleid, het zogenoemde Herstructureringsbeleid, is gebaseerd op de lange tijd breed gedragen opvatting dat door het aantrekken van huishoudens met een wat hoger inkomen de oude wijken worden verbeterd. Uit onderzoek blijkt nu dat dit beleid nauwelijks effect heeft. Stenen stapelen kost veel en levert weinig meer op dan een beter ogende wijk, met minder, maar wel duurdere woningen. De voordelen van dit beleid wegen nauwelijks op tegen de nadelen. Als we de sociale structuur van de wijken willen verbeteren, en dat willen we natuurlijk, dan moeten we zorgen voor meer werk, meer taalonderwijs, meer sociaal beleid en meer zorg. Kortom: meer geld stoppen in het ‘krachtwijkenbeleid’.

Om meer goedkope woningen te krijgen in de stad, zullen meer goedkope woningen gebouwd moeten worden en moeten meer goedkope woningen worden gerenoveerd in plaats van gesloopt. Kwaliteitsverbetering van de stad moet zich de komende jaren richten op de sloop van alleen de slechtste woningen. Of grootschalige sloop als we willen dat wijken er echt anders moeten gaan uitzien. Dat kan nodig zijn als we willen verdichten, dat wil zeggen als we meer woningen willen bouwen op eenzelfde oppervlak. En dat is nodig zijn als we de groeiende bevolking behoorlijk willen laten wonen in Den Haag, waar we geen vrije ruimte meer hebben.

Bij verdichten denken velen direct aan meer hoogbouw, maar dat is zeker niet altijd nodig. De oude centra van steden hebben de hoogste woningdichtheden. Dat komt door het bouwen in gesloten blokken, die bestaan uit woningen met veel diversiteit, met smallere straten en besloten pleinen. Veel mensen vinden dat een prettige manier van wonen. Dus waarom niet meer wijken op die manier bouwen? In Den Haag komen we bijvoorbeeld met de Resident in die richting en ook het terrein van de SDU in het Rivierenbuurt is op die manier bebouwd. Dat kunnen we op andere plaatsen vast nóg veel beter en ook grootschaliger doen. Interesse genoeg! Zo kunnen we meer bouwen voor de Haagse woningbehoefte, zonder een aanslag te hoeven doen op het groen wat we allemaal zo koesteren.

Den Haag heeft mooie parken, zoals het Zuiderpark, het Westbroekpark en het Haagse Bos. Sinds die parken voor de oorlog werden aangelegd en Den Haag fors is gegroeid, is er nauwelijks park meer bijgekomen. Bijna al het terrein van de gemeente is volgebouwd, op een paar stukken na. Voordat alles vol zit, hebben we nog een paar kansen om ook de randen van de stad nog een park te geven. Nu het nog kan, kunnen we aan de zuidrand van Den Haag, in de Vlietzone en de Binckhorst, zorgen voor een paar echte parken in de stad. Laten we met elkaar in Den Haag afspreken dat we deze plekken vrijhouden, dat we geld reserveren om mooie parken te maken en behouden. Als we het met alle partijen in de stad daarover eens kunnen worden, kunnen Hagenaars er over vijftig jaar ook trots op zijn dat wij voor onze stad groen hebben behouden en gemaakt toen het nog kon.

Groen in de stad is belangrijk, groen omgaan met de woningen is minstens zo belangrijk. We zitten in een klimaatverandering waar we iets aan willen doen. We kunnen allemaal bijdragen door minder gas en elektriciteit te gebruiken. Veel woningen in Den Haag zijn vlak na de oorlog en tot in de jaren zeventig gebouwd. Het waren tijden van woningnood, waar het ging om veel bouwen en minder om de kwaliteit: als de mensen maar konden wonen. Al we iets willen doen wat echt zoden aan de dijk zet, zullen we in Den Haag, maar ook in heel Nederland grootschalig woningen moeten gaan isoleren. En de Haagse woningen waar dat kan voorzien van slimme en zuinige verwarmingsinstallaties, bijvoorbeeld met behulp van aardwarmte. De gemeente Den Haag kan hiervoor slim beleid ontwikkelen.