Transvaal, de wijk rond de gezellige Haagse Markt, heeft het niet gemakkelijk. Slechte huisvesting, weinig sociale cohesie, onveiligheid en verloedering zijn zo wat termen die in je opkomen na een fietstochtje door de wijk. Misschien is Transvaal wel bij uitstek een wijk waarvan te lang is gedacht door de politiek: het komt wel goed. Maar al enige tijd is er van alles gaande in Transvaal om het tij te keren. Als je de wijk induikt, in gesprek gaat met bewoners en je verdiept in wat er echt speelt, blijft er niet alleen maar een pessimistisch beeld over. Een verslag van het derde PvdA-buurtonderzoek, op zaterdag 4 april.

Huisvesting: oud en nieuw
Wat direct opvalt in de wijk is dat nieuwbouw en ‘oudbouw’ elkaar snel afwisselen. De wijkvernieuwing is al ver voordat Transvaal tot ‘krachtwijk’ werd benoemd ingezet. In Transvaal wonen veel mensen dicht op elkaar: veel culturen, talen en geloven. Dat is gezellig, zo geven veel bewoners aan, maar is ook geregeld aanleiding tot spanningen. Ergernissen over het parkeren van de buurman, overbewoning van huizen door Polen en Bulgaren, burenruzie en overlast van de kroeg op de hoek. Ook horen we veel mensen over drugsverslaafden die gebruiken in portieken. Veel mensen durven ’s avonds de straat niet op. Niet dat het altijd onveilig is, maar een gebrek aan verlichting op veel plaatsen maakt het onheilspellend.

Voor veel bewoners die in oude huizen wonen is het de vraag of er op korte termijn een sloophamer voor de deur zal staan, of dat de huizen toch zullen blijven staan. Mensen reageren nogal wisselend op dit vooruitzicht, of deze onzekerheid. Sommigen zouden het niet erg vinden om te moeten verhuizen, als ze daar maar bij geholpen worden, anderen zouden het vreselijk vinden om het huis gedwongen te moeten verlaten. Zelfs als de gemeente ze vervangende woonruimte biedt.

Criminaliteit en overlast
Het criminaliteitsprobleem is groot, dat wil zeggen de kleine criminaliteit en overlast. Bijna alle mensen die we spraken kunnen wel voorbeelden noemen van voorvallen die ze zelf hebben meegemaakt. Of het nu gaat om hangjongeren die een opmerking naar je hoofd slingeren, om een drugsverslaafde die voor de voordeur ligt te slapen in de eigen uitwerpselen, of om de herrie uit de buurtkroegen en openbare dronkenschap.

De auto lijkt zowel statussymbool, bron van ergernis, als criminaliteitsobject. Er is ontzettend veel verkeer, ook in de smalle straatjes van de wijk. Dat leidt nogal eens tot gevaarlijke situaties, tot veel (vooral kleine) ongelukken en opstootjes op straat. Veel stilstaande auto’s worden bekrast en geregeld zijn er inbraken in auto’s. De politie krijgt er maar weinig grip op.

Waar de politie wel veel succes mee lijkt te hebben is de bestrijding van illegaliteit. De eigenaar van een wasserette aan het Transvaalplein vertelt ons dat dit niet betekent dat er minder criminaliteit is, in tegendeel. De illegalen haalden weinig uit, uit vrees gepakt te worden door de politie. Nu is de harde kern over en het blijft moeilijk om die te bestrijden.

Milieu
Mensen ergeren zich aan het vele afval op straat en het gedrag van buurtbewoners. Overigens zien mensen dat de HWB elke dag in de weer is om de wijk schoon te houden. Het irriteert velen echter wel dat het steeds weer opnieuw kan beginnen en dat het blijkbaar normaal is om ‘alles van je af te gooien’.

Voorzieningenniveau
Transvaal ligt centraal. Over de tramverbindingen klaagt dan ook niemand. Ook basisscholen zijn er genoeg en speelplaatsen voor kleine kinderen en voor de jeugd (om te sporten) zijn er voldoende. Er is geen middelbare school, daarvoor moeten kinderen de wijk uit.
Aan verenigingsleven voor de jeugd ontbreekt het wel een beetje. Een meisje van een jaar of zestien die we spreken, doet al haar activiteiten eigenlijk buiten de wijk. Het lijkt er op dat mensen elkaar weinig op zoeken om een vereniging te starten, of activiteiten met elkaar te organiseren. Sommigen denken dat dat komt door de grote diversiteit in de wijk: dat bindt niet direct.
Er wordt geklaagd over het onderhoud van het riool. De staat van het riool in de Kempstraat is penibel. Ook is de verkeersveiligheid in de Kempstraat een probleem: er gebeuren regelmatig ongelukken wanneer een kind wil oversteken op weg naar het Transvaalpark.

Integratie
Interessant is de verschillende kijk van mensen op het integratieprobleem. Zo is een meneer van Turkse afkomst van mening dat er te weinig autochtonen in de wijk wonen en dat de diversiteit te groot is. Een meneer die geboren is in Transvaal en er al zestig jaar woont geeft aan wel veel wisselingen te zien, maar erg tevreden te zijn over zijn Marokkaanse buren. Wel geeft hij aan dat er nogal wat arbeidsmigranten (Polen, Bulgaren) in de wijk gevestigd zijn. Regelmatig haalt de politie een pand leeg, waar sprake is van overlast of overbewoning.

Ondernemerschap
Met de Haagse Markt in de buurt kan het niet anders dat Transvaal ondernemend is. Gesprekjes met lokale ondernemers wijzen uit dat de creativiteit groot is en er hard wordt gewerkt in de wijk. Dat maakt het ook leuk: veel kleine bedrijfjes met allerlei specialismen. Willem Minderhout laat zich knippen bij de Turkse kapper Güven, die zijn zaak ook openstelt voor biljarters. Het chocoladebrood van een uit Rotterdam afkomstige bakkerij (net deze week geopend) smaakt goed, evenals de koffie bij café Istanbul. Maar naast het grote aanbod van winkels en bedrijven is er ook reden tot zorg. Ondernemers klagen over kleine criminaliteit, bemoeizucht door de gemeente en hebben merkbaar last van de kredietcrisis. Het is maar goed dat de PvdA een actieplan kredietcrisis heeft opgevat!