Huishoudelijke mededelingen
14 en 15 maart: partijcongres in Utrecht, onderwerpen: onder meer de integratienota en het EU-verkiezingsprogramma
28 maart: stadsconferentie. Zie ook: www.stadsconferentie.nl

Mededelingen
- Het algemeen bestuur is tevreden over de acties op straat. Toch zijn er meer mensen nodig, zeker met het oog op de komende Europese verkiezingen.
- De werkbezoeken aan Mariahoeve en Moerwijk waren geslaagd. De input uit de wijk is anders dan die uit bijvoorbeeld de ALV.
- Sjoerd Hauptmeijer heeft een onderzoek gedaan, door samen met een groep leden te bellen naar andere partijgenoten. Het onderzoek gaat nog verder. Uitkomsten van het onderzoek tot nu toe zijn onder meer:
o 8% voelt zich niet verbonden met de PvdA
o 30% zou niet aanraden PvdA te stemmen
o 28% is wel en 27% is niet tevreden over het immigratiebeleid
o 44% wil zich graag inzetten
o 71% heeft een HBO/WO-opleiding

Toelichting congresvoorbereiding
De congresafvaardiging is tweemaal bij elkaar geweest, waarvan éénmaal in een open bijeenkomst. De integratieresolutie is volgens de congresafvaardiging het belangrijkste agendapunt. Tijdens de bijeenkomsten is besproken:
1. een motie om de resolutie te verwerpen wegens een te hoog ‘wij/zij’-gehalte; en
2. de discussie meer over burgerschap te voeren.
Er zijn veel amendementen ingediend; momenteel ligt er een nieuwe resolutie voor, waarin de tekst is opgenomen van de amendementen waarmee het partijbestuur het eens is. Deze resolutie is dus nog niet aangenomen.
Over het EU-programma heerst tevredenheid. Eén motie is ingediend om het programma om te schrijven naar ‘gewone-mensentaal’. De afvaardiging wil drie punten inbrengen tijdens het congres:
1. erkennen dat in het verleden de leden te weinig betrokken zijn;
2. het verkiezingsprogramma moet meer concrete punten bevatten;
3. verandering in de samenstelling van de fractie, meer vertegenwoordigers met meer draagvlak.

Commissie voor lijsttrekkers fractie en wethouders
Wordt aangenomen. Voorstel om hetzelfde systeem van telling bij stemming voor de lijsttrekker te hanteren als landelijk wordt verworpen. Indien geen 50%-meerderheid, dan wordt opnieuw gestemd.

Jaarrekening
Is goedgekeurd door de kascommissie en wordt aangenomen.

Mededelingen vanuit de fractie
De fractie heeft nog één jaar te gaan. Daarin wil zij:
1. de eigen punten meer naar voren brengen;
2. de coalitie in stand houden;
3. nog meer PvdA-punten naar voren brengen.

De crisis verdiept zich verder. Het college heeft het plan ‘De crisis te lijf’ van de fractie voor een groot deel overgenomen. De ledenvergadering complimenteert de fractie met het plan, maar maakt de kanttekening dat het goed zou zijn met de provincie op te trekken.

Integratiedebat
Ter voorbereiding op het congres zijn vier sprekers uitgenodigd een column voor te dragen. Marjet van Zuijlen presenteert en ondervraagt de sprekers en de zaal.

Paul Kalma, lid van de Tweede Kamer voor de PvdA
Column: ‘Meten met twee maten’

Mensen die niet willen of kunnen inburgeren, moet je niet straffen. De discussie rondom integratie rond niet af, er ligt te veel nadruk op polarisatie. We zijn te zelfgenoegzaam. Het debat tussen migranten moet krachtiger. De emancipatie moet van onderop vormgegeven worden.
Wat doet de Tweede Kamerfractie als de resolutie is aangenomen? Opschrijven is nog geen verandering. Volgens Kalma is het winst dat we benoemen. De resolutie is een start. Rechts is goed in benoemen, maar niet in actie. Het debat over wel of niet handenschudden moeten we achter ons laten.

De conceptresolutie van het PvdA-bestuur over integratie en integratiebeleid bevat veel waarmee men het eens kan zijn. Dat reikt van de geformuleerde uitgangspunten (emancipatie, participatie, het primaat van de rechtsstaat) tot passages over opvoedingsondersteuning en anti-discriminatiebeleid. Waarom is er in de partij dan toch – ook door mijzelf – zo fel op gereageerd?

Dat komt omdat de balans die de PvdA de afgelopen jaren op integratie-gebied heeft gevonden, in het stuk ontbreekt. Er ligt, in vergelijking met de congres-resolutie van 2005 en het rapport-Patijn, veel te veel nadruk op culturele aanpassing en polarisatie. Wouter Bos’ dringende oproep in ‘Dit land kan zoveel beter’ om, in het voetspoor van Joop den Uyl, ‘de boel bij elkaar te houden’, klinkt niet meer. Terwijl daar toch meer dan ooit reden voor is. ‘De allerhoogste prioriteit,’ schreef Bos over integratie, ‘heeft de bestrijding van achterstand en achterstelling: het werken aan een ongedeelde samenleving, waarin de kansen daadwerkelijk gelijk verdeeld zijn.’ Ook die prioriteitsstelling vinden we niet meer terug.

Migranten wordt in de conceptresolutie de maat genomen. Dat gebeurt met onderwerpen (de boerka, handenschudden in Amsterdam-Slotervaart) waarvan men het belang kan betwisten. Er wordt bovendien met twee maten gemeten. Tegen haatzaaiende imams moet volgens de opstellers keihard worden opgetreden, maar als het om haatzaaiende politici gaat schrijven ze: ‘Krenken mag. Wie zich gekwetst voelt kan altijd naar de rechter gaan’. De rechtsstaat wordt, terecht, als norm voor allen aangemerkt, maar aan de rechtsstatelijke bezwaren van migrantenorganisaties tegen, bijvoorbeeld, de registratie op etniciteit, wordt geen enkele aandacht besteed. Terwijl de Raad van State hen gelijk geeft.

Ook in andere opzichten maakt de nota een zelfgenoegzame indruk. Nieuwkomers worden aan hun integratie-plicht herinnerd, maar over het gevoerde beleid geen woord. En dat terwijl het inburgeringsbeleid van de afgelopen jaren op alle fronten heeft gefaald. Het PB zou zich eens af moeten vragen of de willekeurige selectie van inburgeringsplichtigen, in combinatie met een chaotische uitvoeringspraktijk, de voorgestelde sancties jegens ‘onwillige’ cursisten wel rechtvaardigt. En of de huidige koppeling van een permanente verblijfsvergunning resp. van naturalisatie aan het slagen voor een voor velen te hooggegrepen examen, niet segregerend in plaats van integrerend werkt.

Bij dat alles blijven in de concept-resolutie belangrijke sociaaldemocratische beginselen ongenoemd. Gematigdheid en verdraagzaamheid bijvoorbeeld, die in een tijd van oprukkend rechts-populisme juist krachtig verdedigd moeten worden. En niet in de laatste plaats: onze internationale betrokkenheid. De PB-tekst legt krampachtig nadruk op ‘Nederlanderschap’ en op ‘ons Nederland’. Men verliest zo niet alleen uit het oog dat de Nederlandse nationaliteit geen voorwaarde is om hier te integreren, maar gaat ook voorbij aan het lot van asielzoekers en arbeidsmigranten – en aan het verband tussen immigratie en de toestand elders in de wereld. Dat steekt.

Kortom: beperkte amendering (door het partijbestuur zelf of door het congres) is niet genoeg. Beter zou het zijn om het huidige, heftige debat tot op het congres door te laten lopen – en daar niet af te ronden. Op basis van dat debat kan een andere, grondiger en evenwichtiger nota worden opgesteld, die wél op een breed draagvlak in de PvdA kan rekenen.

Chantal Gill’ard, lid van de Tweede Kamer voor de PvdA
Column: ‘Adieu aan alle allochtonen en autochtonen, bonjour aan alle Nederlanders: de boodschap van de PvdA-integratienota’

Er is een gebrek aan erkenning; integratie gaat over achterstanden, niet over achtergronden. Mensen uit andere gedeelten van het koninkrijk worden vaak ook allochtonen genoemd, dat is onjuist. Geeft de PvdA leiding aan het debat over integratie? Volgens Gill’ard niet. Mensen moeten meer opgenomen worden in de ‘mainstream’ en uit hun groep los komen.
Uiteindelijk gaat het om erkenning van talent en moet je door alles heen kijken. Daarom is Gill’ard ook tegen doelgroepenbeleid.

In tijden van economische crisis zijn migranten de zondebok. Deze groep moet juist nu extra beschermd worden. Dat de PvdA twee dagen voor kerstmis haar integratieresolutie lanceerde was voor elke migrant een waar kerstgeschenk, althans de geamendeerde resolutie. De boodschap van de nota luidde: vanaf nu hebben we het niet meer over allochtonen en autochtonen. Vanaf nu hebben we het over oude en nieuwe Nederlanders, met de nadruk op Nederlander zijn. Iedereen moet meedoen. Iedereen telt. Iedereen moet zorg dragen voor een samenleving waar elk individu ongeacht zijn of haar huidskleur, religie, seksuele voorkeur of etniciteit er toe doet. Iedereen moet integreren in dit nieuwe Nederland waar wederzijdse respect de hoogste goed dient te zijn.

De boodschap van de PvdA kwam als geroepen. Nog geen twee maanden later schreef de Britse journaliste Mary Ridell in de Daily Telegraph een column over protesterende Britten tegen buitenlandse werknemers. Ik citeer ‘Iedere demonstrant zal het ontkennen, maar xenofobie, de meest gevaarlijke karaktereigenschap, ligt op de loer. ‘ Het getroffen bedrijf Total garandeerde uiteindelijk 102 banen voor Britse werknemers.

Gelukkig is Nederland geen Engeland. Maar vreemd is het wel. Engeland is een land dat verschil altijd geaccommodeerd heeft in beleid. Wat kunnen we hier verwachten? En wat gaan we doen wanneer deze tendens hiernaartoe overwaait? Als, met andere woorden, de integratie nota van de PvdA niet wordt gesteund en gedragen door alle welwillende Nederlanders?

Tegenwoordig is het in de politiek zeer verleidelijk om te luisteren naar de zogenaamde stem van het volk, wat eigenlijk betekenen de peilingen van bureaus als Maurice de Hond & Co? Op zoek naar roem excelleren politici in economisch nationalisme en xenofobische propaganda. Zij stijgen in de peilingen door de angsten van Jan en Anja Modaal te manipuleren. Sociaal gezien is dat gevaarlijk omdat het etnische en religieuze splijt creëert en in de samenleving. De dag dat ik achter de computer zat om deze column te schrijven was de PVV met haar boodschap van ‘wees achterdochtig ten op zichtte van alle Moslim Nederlanders’ volgens de peilingen van De Hond de grootste politieke partij, één zetel meer dan het CDA en zes meer dan de PvdA. Toch koester ik de hoop, en heb ik vertrouwen, dat alle welwillende Nederlanders op den duur zullen inzien dat samenleven alleen kan door respectvol kritiek te hebben op elkaar. Een retoriek van oorlog en uitdagen heeft nooit vrede en voorspoed voortgebracht. Hoe nu verder?

Ik maak een sprongetje in de tijd, terug naar 2002, toen Pim Fortuyn’s LPF iedereen verraste met zeventien zetels. Toevallig is hij ook de man die mijn keuze beïnvloede om politiek actief te worden. Door zijn politieke vertogen waren de nieuwkomers niet alleen lijdend voorwerp. Tegelijkertijd kregen migranten eindelijk de kans hun woordje te zeggen. Want de winst die Fortuyn werd toegeschreven was dat etniciteit en de problemen met zogenaamde allochtonen benoemd mochten worden. Plotseling kon wat vele autochtonen betrof man en paard genoemd worden. Ze waren te lang politiek correct en tolerant geweest. De criminele jongeren onder de Marokkanen en Antillianen dienden flink aangepakt te worden. Zo ook religieuze extremisten die homo- en vrouwenrechten niet respecteerden.

De PvdA zag dat als belangrijkste les: de problemen signaleren en duidelijk benoemen. Maar de problemen werden door zowel de zogenaamde allochtonen en de zogenaamde autochtonen veroorzaakt. Er waren rotte appels onder alle bevolkingsgroepen. Ook was er een structureel probleem dat Fortuyn over het hoofd zag. Dat probleem was dat ambitieuze en hardwerkende migrantenkinderen zoals ik, geboren en getogen in dit land, niet erkend werden in ons Nederlanderschap. Wij voelen ons Nederlander en verlangen zoals ieder ander naar individuele erkenning terwijl wij dagelijks categoraal als puur Surinamer, Turk of Marokkaan worden aangesproken. Met andere woorden als probleem, als de exotische andere, of de etnische minderheid. Bijna nooit als volwaardige Nederlander. Wie de tijd neemt om met zowel hoog als laagopgeleide migranten te praten en te vragen naar hun ervaringen zal dit verhaal horen. Dit gebrek aan erkenning van het Nederlanderschap, samen met het versterken van onze positie op de arbeidsmarkt, is wat mij betreft de grootste euvels waar oplossingen voor moeten worden gevonden.

De PvdA-resolutie zet wat dat betreft een grote stap door alle paspoortdragers volledig te erkennen als Nederlander. Door niet meer te spreken van allochtonen en autochtonen maar van burgers die samen hun land opbouwen. Een land waarin iedereen vrij is te zijn wie die wil zijn binnen de grenzen van de wet. Niemand hoeft te assimileren. Maar iedereen moet integreren in onze liberaal sociaaldemocratisch cultuur. Mijn partij wil hier voor staan.

Maar wat doen we nu met etniciteit? Etniciteit is niet hetzelfde is als cultuur. Cultuur behelst onder andere klasse specifieke, religieuze, generationele, seksuele, gender en regionale gedragingen. En is daardoor voor ieder verschillend. De cultuur van en Nederlander van Marokkaanse komaf geboren en getogen in Brabant studerend op de KUB die ook nog actief is in de homobeweging is niet dezelfde als een Nederlander van Marokkaanse komaf geboren in een achterstandswijk in Utrecht die leeft van de sociale dienst. Hetzelfde geldt voor iemand van wit-Nederlandse komaf. Deze wijsheid vinden we niet terug in de PvdA nota. Het is maar een begin. Als gekozen Tweede Kamerlid wil zorg dragen dat de erkenning hiervan expliciet wordt opgenomen in toekomstige notities en beleid van mijn partij.

Anita Engbers, raadslid voor de PvdA in Gouda
Column: ‘Van doelgroepenbeleid naar gemengd welzijnswerk’

Stop de theoretische discussie, tijd voor actie! PvdA’ers kijken te vaak weg van arme autochtonen in probleemwijken. Een groot probleem is de blanke achterstand. Armoede heeft geen kleur. In de resolutie blijft te veel de nadruk op migratie. De meningen over de problematiek worden gedeeld, echter niet iedereen is het eens dat dit probleem als een integratieprobleem moet worden bestempeld.

Eind vorig jaar zat er in een van mijn kerstpakketten het boekje dat ik nu omhoog houd. Het heet ‘Zo zoetjes aan’ en heeft als ondertitels ‘Wereldtaarten met verhalen’ en ‘Proeven van andere culturen’. Het is gemaakt hier in Den Haag, samen met vrouwen die regelmatig Moedercentrum De Koffiepot in Laak Noord aandoen.

Zit er ook een Nederlands recept tussen, vroeg ik mij meteen af toen ik het ontving, of zijn de Nederlandse vrouwen overgeslagen? Het antwoord is: ja en nee. Er staat een Nederlands recept in: Arretjescake! Kent u het? Ik niet. Het is afkomstig van de welzijnswerkster, die dit boekwerkje tot stand heeft gebracht en die Arretjescake in haar Gelderse familie van generatie op generatie heeft overgeleverd gekregen. De Hollandse bewoonster van Laak Noord komt niet aan bod. Zij krijgt wel uitgelegd hoe Pakistaanse Ras Malai of Filippijnse Biko wordt gemaakt maar andersom is voor haar recept voor speculaas of appeltaart in dit boek geen ruimte.

Troost u, in Gouda waar ik raadslid ben, maken we met al onze goede bedoelingen, soortgelijke fouten. Neem de ervaringen van Yvonne uit de Korte Akkeren, onze enige echte volkswijk. Yvonne verdient haar brood met het runnen van een bedrijfskantine. Daarnaast zet ze zich als vrijwilliger in voor aantrekkelijke en goed ingerichte speelplekken in de buurt. Daarbij organiseert ze de betrokkenheid van omwonenden als ware ze een geboren opbouwwerker. Korte Akkeren is háár wijk en toch ook niet meer. Toen ik een keer vroeg wat haar dan het meest dwars zat, was haar antwoord: ‘In mijn straat woont een losgeslagen gezin van buitenlandse afkomst. Allerlei hulpverleners komen daar over de vloer. Prima, het is nodig. Maar intussen kan mijn jongste zoon nog steeds niet rustig buiten spelen. Voor de oudste twee is het te laat. Die zijn geen kind meer.’

Zo vragen wij van de PvdA en de door ons gestuurde welzijnswerkers vele Yvonnes en hun families sinds jaar en dag om geduld te oefenen en lijdzaam af te wachten totdat wij klaar zijn met ons grote integratieproject. Klachten over overlast zwakken we vaak af of zien we als aansporing om nog harder ons best te doen. In plaats daarvan zouden we ook gewoon een luisterend oor kunnen bieden en erkenning.

De oorspronkelijke bewoners van probleemwijken behandelen we als omstanders, terwijl zij het hebben over hun eigen woonomgeving. We zouden veel meer waardering kunnen tonen voor degenen die de verkleuring van hun wijk inmiddels als gegeven beschouwen en die zelf actie ondernemen om de leefbaarheid te bevorderen. In plaats daarvan richten we bijna al onze aandacht op de achterstand bij migranten. Dat geeft jaloerse reacties en doet trouwens aan beide zijden individuen tekort. Niet alle achterstand is allochtoon, niet alle allochtonen hebben achterstand. Waarom houden we vast aan de oude koers? Het Samaritanengedrag van de PvdA wekt net zoveel toorn als slachtoffergedrag van allochtonen. De woedende en verdrietige woorden die ons bij de PvdA kraam naar het hoofd geslingerd worden, verraden een gevoel van grote verlatenheid. Mensen keren ons de rug toe omdat wij hen in de steek gelaten hebben.

De slachtofferrol is al flinke tijd onderhevig aan de weinig zachtzinnige kritiek van het grote publiek. Bij ons in Gouda heb ik geconstateerd dat de Marokkaanse migranten pas bakzeil haalden na de moord op Theo van Gogh door Mohammed B. Het was overduidelijk dat die laatste in geen enkel opzicht een ‘slachtoffer’ was, maar een dader. Dat harde feit verbrijzelde bij veel Marokkanen het gekoesterde zelfbeeld van zielepoot. Verpakt in rouwbeklag over de hardvochtige sfeer in Nederland gaf menigeen toen tegenover mij, in mijn rol van raadslid, blijk van inzicht in de onontkoombare betekenis van deze historische gebeurtenis: het werd tijd om op eigen benen te staan.

Slachtoffergedrag blokkeert daadwerkelijke emancipatie en ook bij politici die zich als Samaritanen opstellen heeft niemand iets te winnen. Voor de PvdA is dit grondig partijdebat rondom integratie een kans om zichzelf te bevrijden van die oude rol. Om dat te bewerkstelligen behoeft de concept-resolutie van het partijbestuur Verdeeld verleden, gedeelde toekomst nadere uitwerking, vooral van het tweede deel van de titel: hoe ziet die gedeelde toekomst eruit? Hoe leven wij dan samen?

Ik stel mij voor dat specifiek beleid voor etnische doelgroepen dan niet meer bestaat en dat we gemengd wonen, werken, leren, sporten, spelen. Uit dit eindbeeld volgen vanzelf de tussenstappen die we moeten zetten: geleidelijke afschaffing van gescheiden activiteiten en tegelijkertijd uitbreiding van gemengde activiteiten. Integratie is niet iets om mee te eindigen maar iets om mee te beginnen.

Ik schat in dat de door mij bepleite reorganisatie van het welzijnswerk geen eenvoudige opgave is. Als lid van de Raad van Toezicht van een provinciale welzijnsorganisatie maak ik mee hoe Tonny van de Vondervoort in Zuid-Holland deze reorganisatie aanpakt door het welzijnswerk op twee benen te plaatsen: jeugd en jongeren en de wet op de maatschappelijke ondersteuning. Ik zie hoeveel moeite multiculturele welzijnsorganisaties ermee hebben en ik ben blij dat onze gedeputeerde stug doorzet.

De burgers zijn er rijp voor. Ze snakken er zelfs naar, volgens mij. Nu, nu alle harde waarheden door iedereen zijn uitgesproken en beaamd, is het tijd voor concrete vervolgstappen op weg naar die gemengde toekomst, ook op lokaal niveau. Ik roep het Centrum voor Lokaal Bestuur op om de richting te wijzen. Neem in het concept-programma voor de gemeenteraadsverkiezingen een passage op over de rol die het welzijnswerk kan spelen bij het naderbij brengen van de gedeelde toekomst.

Mijn (Brabantse) boodschap aan de Samaritanen in onze partij: Kannie ligt op het kerkhof en Kwilnie ligt ernaast.

Rabin Baldewsingh, wethouder in Den Haag

Baldewsingh verwerpt de resolutie. ‘Polarisatie bevordert segregatie,’ is hij van mening. In de huidige resolutie staat bijvoorbeeld dat krenken mag en dat er gesplitst integratietests mogen worden gedaan. Beide is niet goed. Den Haag is een mozaïekstad. De jongeren in Den Haag zijn Haagse jongeren. Den Haag heeft problemen met huisvesting, emancipatie en armoede. De resolutie biedt geen ruimte voor discussie van onderop. Baldewsingh is geen tegenstander van doelgroepen, maar ziet liever dat mensen ‘Surinaamse Hagenaars’ of ‘Turkse Hagenaars’ zijn. Mensen moeten hun eigen verantwoordelijkheid invullen. We moeten vooral niet meepraten met populisten, maar de achterstanden bestrijden.